Solana (SOL)
Laatst gecontroleerd op
SOL is de munt van Solana, een netwerk dat in 2020 startte en is gebouwd om veel transacties snel en goedkoop te verwerken. Er komt elk jaar SOL bij, en het netwerk is sinds de start minstens vijf keer urenlang stil komen te liggen. De koers beweegt hard, er staat niemand garant, en een klein aantal grote partijen bepaalt een groot deel van het netwerk.
Kerngegevens
| Gegeven | Waarde | Waar het vandaan komt |
|---|---|---|
| Totale voorraad | 634.453.457 SOL | Het netwerk zelf, slot 449.068.435, 21 september 2026 |
| Maximale voorraad | geen | De regels kennen geen maximum |
| Bijkomende SOL per jaar | 3,64% | Het netwerk zelf, 21 september 2026 |
| Hoe dat verloopt | begon op 8%, daalt elk jaar met 15%, stopt op 1,5% | Het netwerk zelf, 21 september 2026 |
| Gestakete SOL | 439.905.519 SOL | Het netwerk zelf, 21 september 2026 |
| Validators | 690 | Het netwerk zelf, 21 september 2026 |
| Tijd per slot | gemiddeld 0,27 seconden | Eigen meting over ongeveer vijf uur, 21 september 2026 |
| Eerste blok | 16 maart 2020 | Blok 0, op de keten |
Een koers staat hier bewust niet. Die verandert elke minuut, en er is geen primaire bron voor: elke beurs heeft haar eigen prijs.
Twee begrippen uit de tabel. Staken (staking) is hoe Solana nieuwe blokken maakt: je zet SOL vast bij een validator, een computer die meebeslist welke transacties in het grootboek komen. Hoe meer SOL er bij een validator vastzit, hoe zwaarder zijn stem telt. Een slot is een korte tijdspanne waarin één validator een blok mag maken. Niet elk slot levert een blok op: tot 21 september 2026 waren er 449.068.459 slots en 427.109.083 blokken.
De kraan die dichtdraait
Bij Solana ligt er geen maximum vast. De nieuwe SOL gaan naar wie staket. Hoeveel er bijkomt, zakt elk jaar: het begon op 8% van de voorraad, gaat elk jaar 15% omlaag, en blijft dan staan op 1,5%.
Nu, tijdvak 1.077: er komt 3,57% per jaar bij, 4,96 jaar in het schema.
De vloer van 1,5% is bereikt na 10,3 jaar. Daarna blijft het zo.
Het schema in een tabel
| Jaar van het schema | Erbij per jaar, aan het begin |
|---|---|
| 1 | 8,000% |
| 2 | 6,800% |
| 3 | 5,780% |
| 4 | 4,913% |
| 5 | 4,176% |
| 6 | 3,550% |
| 7 | 3,017% |
| 8 | 2,565% |
| 9 | 2,180% |
| 10 | 1,853% |
| 11 | 1,575% |
| 12 | 1,500% |
| 13 | 1,500% |
| 14 | 1,500% |
Wie erachter zit
Solana is bedacht door Anatoly Yakovenko. Hij beschreef het idee in een whitepaper. Het netwerk ging op 16 maart 2020 van start.
Twee organisaties spelen een grote rol. De Solana Foundation is een stichting zonder winstoogmerk in Zug, in Zwitserland. Ze geeft subsidies en zet via een eigen programma SOL vast bij validators die aan haar eisen voldoen. Daarmee bepaalt ze mee welke validators zwaar wegen. Anza maakt Agave, de software die de meeste validators draaien.
Net als bij de andere netwerken beslissen uiteindelijk de mensen die de software draaien welke regels ze volgen. Bij Solana weegt ieders stem naar de hoeveelheid SOL die bij hem vastzit. Het netwerk meet dat zelf: de 18 grootste validators hebben samen meer dan een derde van alle gestakete SOL, en de 80 grootste meer dan twee derde.
Wie het grootschalig houdt
De cijfers hieronder komen uit de opgaven die bedrijven en fondsen bij de Amerikaanse toezichthouder indienen. We noemen de grootste houder per soort die we daar vonden. Alle houders met een openbare bron staan bij elkaar in de SOL-tracker, met de peildatum en de deponering per regel.
Het grootste fonds is de Bitwise Solana Staking ETF, een Amerikaans fonds. Het had 8.047.218,8817 SOL per 30 juni 2026. Dat is 1,27% van de totale voorraad op 21 september 2026. Het fonds staket zijn SOL.
Het grootste bedrijf is Forward Industries. Het had per 3 augustus 2026 ongeveer 7.807.000 SOL “en SOL-equivalent”, volgens zijn eigen opgave. Dat is 1,23% van de totale voorraad op 21 september 2026. Let op twee dingen. Ruim de helft daarvan staat als onderpand voor een lening. En ongeveer de helft is geen SOL maar fwdSOL: een eigen token van het bedrijf dat voor gestakete SOL staat. Het bedrijf rondt het getal zelf af.
Over particulieren en beurzen geven we geen cijfers: voor geen van beide bestaat een bron die je kunt nalopen.
Tijdlijn
| Datum | Wat er gebeurde |
|---|---|
| 16 maart 2020 | Blok 0: het netwerk start. |
| 14 september 2021 | Het netwerk ligt 17 uur stil. |
| 30 april 2022 | Het netwerk maakt ongeveer 7 uur geen blokken. |
| 1 juni 2022 | Het netwerk maakt ongeveer 4,5 uur geen blokken, door een fout in de software. |
| 30 september 2022 | Het netwerk ligt ruim 8 uur stil, door een fout in de software. |
| 6 februari 2024 | Het netwerk kan ongeveer 5 uur geen blokken definitief maken, door een fout in de software. |
| 23 oktober 2025 | Het fonds van Bitwise begint. Het houdt SOL en staket die. |
De tijden komen uit de verslagen die de Solana Foundation en Anza zelf over elke storing publiceerden.
Bewaren
Voor SOL gelden dezelfde twee manieren als voor bitcoin. Bij een bewaarpartij houdt een beurs of een andere partij de sleutels voor je. Bij bewaren in eigen beheer (self custody) houd je de sleutels zelf, meestal in een hardwareportemonnee. Een portemonnee (wallet) is het programma of apparaat dat je sleutels bewaart. Raak je bij bewaren in eigen beheer de sleutels kwijt, dan kan niemand je helpen.
Lees ook de profielen van ether en bitcoin, en hoe we werken en waar onze cijfers vandaan komen.
Risico's en kritiek
- De koers beweegt hard. SOL heeft in het verleden meerdere keren in korte tijd een groot deel van zijn waarde verloren. Niets in de regels van het netwerk voorkomt dat het opnieuw gebeurt.
- Niemand staat garant. Er is geen bank en geen depositogarantie. Ben je je SOL kwijt, dan krijg je hem van niemand terug.
- Wie de sleutels kwijtraakt, raakt de munten kwijt. Bewaar je ze niet zelf maar bij een bewaarpartij, dan loop je het risico dat die partij omvalt, wordt gehackt of je tegoed bevriest.
- Het netwerk heeft stilgelegen. Minstens vijf keer kon het urenlang geen transacties verwerken; de langste keer 17 uur. In die tijd kon je je SOL niet verplaatsen of verkopen via het netwerk.
- Een klein aantal validators heeft veel macht. De 18 grootste hebben samen meer dan een derde van alle gestakete SOL. Stoppen die tegelijk, of werken ze samen, dan raakt dat het hele netwerk.
- Een validator draaien is duur. De aanbevolen computer heeft minstens 256 GB werkgeheugen, en stemmen over blokken kost tot 1,1 SOL per dag. Daardoor kunnen minder mensen meedoen, en dat maakt het netwerk afhankelijker van grote partijen.
- Er komt elk jaar SOL bij. Wie zijn SOL niet staket, ziet zijn deel van het geheel elk jaar kleiner worden. Wie wel staket, zet zijn SOL vast en loopt het risico van de validator die hij kiest.
- De meeste validators draaien dezelfde software, Agave van Anza. Een fout daarin kan het hele netwerk treffen. Bij de storing van februari 2024 was dat zo.
Waar te koop
Je koopt SOL bij een beurs. Op deze site noemen we alleen partijen met een MiCA-vergunning: de Europese vergunning voor wie crypto aanbiedt. Kijk voordat je ergens geld overmaakt zelf of de partij in het register van de AFM (opent in een nieuw tabblad) staat, of in het Europese register van ESMA (opent in een nieuw tabblad). Staat hij er niet in, koop er dan niet.
Bronnen
- Anatoly Yakovenko, Solana: A new architecture for a high performance blockchain (whitepaper) (opent in een nieuw tabblad)
- Solana Foundation, wie de stichting is (opent in een nieuw tabblad)
- Anza, makers van de validatorsoftware Agave (opent in een nieuw tabblad)
- Solana-netwerk, getSupply, getInflationGovernor, getInflationRate, getVoteAccounts, getRecentPerformanceSamples en getBlockTime(0), opgevraagd bij de openbare node (opent in een nieuw tabblad)
- Anza, eisen aan een validator (opent in een nieuw tabblad)
- Solana Foundation, storing van 14 september 2021 (opent in een nieuw tabblad)
- Solana Foundation, storing van 30 april 2022 (opent in een nieuw tabblad)
- Solana Foundation, storing van 1 juni 2022 (opent in een nieuw tabblad)
- Solana Foundation, storing van 30 september 2022 (opent in een nieuw tabblad)
- Anza, storing van 6 februari 2024 (opent in een nieuw tabblad)
- Forward Industries, Form 10-Q over het tweede kwartaal van 2026 (opent in een nieuw tabblad)
- Bitwise Solana Staking ETF, Form 10-Q over het tweede kwartaal van 2026 (opent in een nieuw tabblad)